Wat is comfortabel?

Vrouw zit comfortabel te lezen in hoek van bank, dekentje, kat
Photo by Paige Cody via Unsplash

“Geluk is als de zon. Er moet een beetje schaduw zijn, wil de mens het comfortabel hebben.” (Otto Ludwig, 1813-1865)

Sinds de tweede coronagolf (oktober 2020) houdt het concept ‘comfortabel’ me bezig. We leven in oncomfortabele tijden: de externe omstandigheden zijn niet zoals we die zouden wensen. Minder contact met vrienden en familie, minder uitgaansmogelijkheden, huidhonger: ik vraag me af of je kunt leren om je desondanks comfortabel te voelen. Dan is de eerste vraag uiteraard: wat is ‘comfortabel’?

Wat is ‘comfortabel’?

Comfortabel is een ander woord voor ‘gerieflijk’. In de veertiende eeuw betekende het: versterking (con) van kracht (fort) door geneesmiddelen, bijstand, troost. Tegenwoordig gebruiken we het woord comfort voor materieel gemak. Als je je comfortabel voelt, zijn de omstandigheden behaaglijk en gerieflijk. Het is naar jouw wens (het ‘behaagt’ jou: je voelt je omgeven/beschermd door aangename zaken). Er zit als het ware een haag, of een omheining, tussen jou en alles wat het leven mogelijk niet prettig maakt.

Waarom is comfort altijd tijdelijk?

Slecht nieuws: comfort is altijd tijdelijk. Je zit een avondje heerlijk op de bank, dekentje erbij, kaarsen aan. Maar dan vraagt de piep van de wasmachine je aandacht. Of een kind roept vanuit zijn bed om jou.

Het leven is onzeker en veranderlijk. Je kunt je eigen comfort creëren, zoals het helemaal bij jou past. Maar je moet steeds weer uit die comfortzone als de omstandigheden veranderen. Al is het maar omdat na de zondag, altijd weer de maandag = werkdag volgt.

Groeipijn: leer leven met moeilijke omstandigheden

De overtuiging dat het leven comfortabel en aangenaam dient te zijn, dat je daar op de een of andere manier recht op hebt, staat je in de weg om te leren leven met onzekere of moeilijke omstandigheden. Telkens weer ervaar je ongemak, dat je uit jouw zogenaamde comfortzone haalt.

Dat is goed nieuws: volgens populair-psychologische theorieën is de zone net voorbij je comfortzone de plek waar je dingen leert. Waar je groeit, ondanks de pijn die dat met zich meebrengt. (Noot: het is nog maar de vraag of die stelling waar is, dat je je comfortzone moet verlaten om te leren. Voor leren zijn stabiliteit, veiligheid en voorspelbaarheid belangrijke factoren gebleken. Misschien kun je beter de overtuiging dat het leven makkelijk en maakbaar is loslaten, samen met de overtuiging dat er iets zou zijn als een comfortzone).

Het ongemak van leven binnen een ‘ommuurde wijk’

Puissant rijke Amerikanen kiezen er vaak voor om een woning te kopen in een ommuurde wijk. Grote hekken, glasscherven erbovenop, bewakers met honden en geweren bij de ingang: hoe vrij ben je als je op zo’n plek woont? Ben je vrijer daarbinnen, of buiten zo’n wijk? Aangenaam kan het leven er zeker zijn. Best comfortabel, dat je niet wordt geconfronteerd met armen, daklozen, marketeers die van deur tot deur gaan om energie te verkopen.

Toch kun je ook daar, hoe behaaglijk de uiterlijke omstandigheden ook zijn, getroffen worden door ongemak. Zo’n muur beschermt je niet tegen andere wisselvalligheden van het leven, zoals een relatiebreuk, een ernstige ziekte of overlijden. Ik heb er geen bewijs voor, maar ik kan me voorstellen dat zoiets nog harder aankomt als het pluche je beschermt tegen klein alledaags ongemak.

“Er moet een beetje schaduw zijn”

Otto Ludwig herinnert ons aan de functie van schaduw. Overmatig geluk kan net zo schadelijk zijn als overmatig zonnebaden. Op zijn tijd wat schaduw ervaren, is een voorwaarde voor geluk.

En dat kan ons helpen om ook in deze onzekere tijden comfort te blijven ervaren. Juist het contrast met moeilijke momenten en ervaringen licht het comfort dat er nog steeds is, extra uit.

Maak dus niet de vergissing om je af te schermen van het leed dat in deze pandemie veel mensen treft. Of de fout te denken dat het jou niet kan overkomen. Nare ervaringen zijn onontkoombaar. En daarnaast kun je op allerlei manieren gerieflijkheid blijven ervaren. Gelukkig is alles tijdelijk en kun je switchen tussen zon en schaduw.

Share

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *