Wat is terughoudendheid?

Rood bordje op hek met tekst: Be careful (wees voorzichtig)
Wees voorzichtig!

Een associatief onderzoekje naar terughoudendheid. Ik geef weer wat er in mijn brein gebeurt als ik losjes over dit begrip nadenk, zonder in te grijpen/bij te schaven na afloop. Het is nog maar de vraag of ik dit een ‘denkonderzoek’ mag noemen: daarvoor hanteer ik strengere spelregels. Je ziet wel hoe ik van vraag naar vraag beweeg.

Die strengheid van het redelijk denken bewaken is iets waar een (mede) filosofisch practicus juist bij helpt: bevragen wat niet gedefinieerd of niet duidelijk is. Jij als lezer mag dat ook doen. Leuk als je reageert met jouw vragen, reactie of kritiek op wat ik hier al schrijvend onderzoek! Dat kan onder deze blog in het commentaar.

Eerste verkenning: wat is terughoudendheid?

Terughoudendheid maakt een tegenbeweging. Het komt niet naar buiten. Het laat zich zien noch horen. Het is bewuster iets niet doen dan voorzichtigheid: als ik iets terughoud, kies ik daarvoor. Het heeft ook te maken met iets van angst. Als ik overloop van liefde of van enthousiasme, houd ik niet terug.

Benadering via het tegendeel: wat is het tegenovergestelde van terughoudend?

Uitbundig.

Deugdbenadering: is er een juiste midden tussen uitbundigheid en terughoudendheid?

  • assertiviteit -> dekt niet helemaal de lading
  • zichtbaarheid -> komt meer in de richting
  • positie kiezen is belangrijk: welke plek op dit continuüm kies ik?

Wat is positie kiezen?

Bepalen wat je standpunt is, letterlijk. Strategisch: er zit denkwerk achter.

Wat is een positie?

Een positie is een plek op een speelveld. Ik sta daar ergens. Waar het om gaat is voor mij duidelijk (ik ken het spel). De spelregels liggen niet altijd vast. De grenzen ook niet. Mensen komen erbij (spelen mee) of gaan juist aan de kant staan toekijken. Toekijkers zijn terughoudend: ze kijken hoe het spel zich ontvouwt.

Is ‘actief’ het juiste midden tussen terughoudend en uitbundig?

Actief is: handelen, iets doen.

Is ontluiken iets actiefs?

Ineens komt het begrip ‘ontluiken’ bij me op. Dat klinkt meer alsof iets min of meer vanzelf gebeurt, alsof iets zijn natuurlijke ontwikkelgang volgt. Doe je dan niets? Jawel, het is niet voor niets een werkwoord.

Wat is het verschil tussen actief zijn en ontluiken?

Ontluiken is minder ‘duwerig’ of doelgericht dan actief zijn. Ik kan weliswaar ook actief zijn zonder doel, maar dan mis ik het aspect van schoonheid dat bij ontluiken hoort. Niemand heeft het over ‘het ontluikende industrieterrein vol distributiecentrablokkendozen’.

Wat is de schoonheid in ontluiken?

De schoonheid in ontluiken is dat iets zijn natuurlijke koers volgt. Onverstoorbaar. Wat erin zit, komt naar buiten, dat is onstuitbaar én niet opdringerig.

Wat in mij wil ontluiken?

Mmm…gek, dat werkwoord ‘wil’ in de vraag. Ik definieerde ontluiken eerder losjes als iets wat zijn natuurlijke ontwikkelgang volgt, dus iets wat vanzelf gebeurt. Daar komt geen ‘willen’ aan te pas.

Wat heb ik nodig om te ontluiken?

Een noodzakelijke voorwaarde: een veilige omgeving om die schoonheid-in-de-knop tot bloei te laten komen. Oefening kan helpen, is niet noodzakelijk.

Wel een andere noodzakelijke voorwaarde: terughoudendheid loslaten, niet meer remmen. Wat niet betekent, keihard vol gas geven: ontluiken gebeurt in zijn eigen tempo.

Share

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *